Η σκοτεινή ζώνη από την έκλειψη ηλίου πάνω από τη Β. Αμερική

Η σκοτεινή ζώνη από την έκλειψη ηλίου πάνω από τη Β. Αμερική, ορατή ως μερική έκλειψη σε όλη την έκταση των ΗΠΑ και ως ολική πάνω από το 1/3 των πολιτειών, όπως καταγράφηκε από την πολυχρωματική κάμερα που είναι εγκατεστημένη στον δορυφόρο DSCOVR (Deep Space Climate Observatory).
Ο δορυφόρος, που καταγράφει τις ηλιακές καταιγίδες και γενικά τον διαστημικό καιρό, βρίσκεται ένα εκατομμύριο μίλια μακριά από τη Γη, στο σημείο που ονομάζεται «Lagrange 1».
Απόσταση κατά τη στιγμή της κεντρικής λήψης στην τέταρτη φωτογραφία: 1.585.864 Χλμ. (985,297 miles)
Γωνία δορυφόρου ως προς τον άξονα ήλιου – γης: 7,64°
[dPk]

ΑΝΑΤΟΛΕΣ ΣΕΛΗΝΗΣ, Σημεία παρατήρησης & μετρήσεις

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΛΥ ΑΠΑΙΤΗΤΙΚΟΥΣ:
Μπορείτε να το στείλετε στους φίλους σας, χαρίζοντάς τους μια πρωτότυπη πληροφοριακή ενημέρωση:
Ενδιαφέρει τους φυσιοδίφες – παρατηρητές, ερασιτέχνες ή επαγγελματίες φωτογράφους και γενικά όλους όσοι ενδιαφέρονται να βλέπουν (όχι μόνο να δουν απόψε) την πανσέληνο εν τη γενέσει, σε βαθύ πορτοκαλοκόκκινο στον ορίζοντα, στο σημείο που ο ουρανός «ενώνεται» με τη θάλασσα. Πρόκειται για διάφορα σημεία της χώρας μας από όπου ΠΑΝΤΑ φαίνεται. 
Οι δυτικοί παρατηρητές της ενδοχώρας και των νησιών δεν γίνεται να δουν την «ανάδυση» και όσοι θα βρίσκονται σε βουνό μόνο αν έχουν οπτική επαφή με θάλασσα, κοιτώντας ανατολικά, στην γραμμή του ορίζοντα, από 110 - 120 μοίρες (διόπτευση στον οριζόντιο άξονα). 
Στα νησιά που ανατολικά τους υπάρχει άλλο νησί (π.χ. από πολλά σημεία της Πάρου δεν φαίνεται, λόγω της Νάξου. Το ίδιο ισχύει για σημεία στη Φθιώτιδα και Βοιωτία τα οποία έχουν απέναντί τους ορεινούς όγκους της Εύβοιας).
ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΜΑΝΤΕΨΕΤΕ, παρά μόνο να συμβουλευτείτε τον παρακάτω πίνακα που έφτιαξα (σημεία παρατήρησης με αλφαβητική σειρά). Όσοι δεν προσανατολίζονται εύκολα, έχω στο τέλος αναφορά το πώς γίνεται αυτό πρακτικά.*
Η πρώτη τιμή δείχνει τον πραγματικό χρόνο εμφάνισης (πιθανώς να μην είναι ορατή τα πρώτα λεπτά λόγω υγρασίας στο βάθος του ορίζοντα).
Η δεύτερη τιμή τον χρόνο που η εικόνα της πανσελήνου θα ανέρχεται μέσα από την υγρασία της ατμόσφαιρας σε συνάρτηση με τη διάθλαση του φωτός (με μικρή χρονική διαφορά δεν τη βλέπουμε στην αληθινή της θέση). Αυτό σε ύψος 10-15 μοιρών (παίρνοντας διόπτευση στον κατακόρυφο άξονα). 
Δηλαδή, υπολογίστε ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ που θα αρχίσει να φαίνεται (ΕΝΑ ΤΕΤΑΡΤΟ της ΩΡΑΣ ΜΕΤΑ την ώρα που βλέπετε στην 1η ΣΤΗΛΗ). Να σημειωθεί ότι και στα γειτονικά γεωγραφικά σημεία που δεν υπάρχουν στη λίστα, ισχύουν ακριβώς οι ίδιες τιμές. Αρκεί να μην υπάρχουν εμπόδια. 
Θα είναι εντυπωσιακό το μέγεθός της (όχι αυτό που περιγράφεται στα ΜΜΕ, όπου λανθασμένα αναφέρεται το μέγιστο όταν «θα βρίσκεται ψηλά»), αλλά όταν θα βρίσκεται λίγο πάνω από την αχλή, με χρώμα βαθύ πορτοκαλί. Εννοείται όταν φτάσει ψηλά, φαίνεται από παντού το ίδιο, αλλά το έχουμε δει τόσες φορές και δεν έχει σχέση με αυτό που περιγράφουμε εδώ.
Στο σημείο λίγο πάνω από τον ορίζοντα, ο δίσκος φαίνεται στο 100% και σταδιακά μειώνεται πολύ αργά, βρισκόμενος στις 2 το μεσημέρι της επόμενης ημέρας στο 99%. Έτσι λοιπόν και αύριο βράδυ θα το βλέπουμε στο 99% της σημερινής μέρας, χωρίς βέβαια την έκλειψη.
Ενώ το έχω φωτογραφίσει παλαιότερα, δεν το έχω δει ποτέ μαζί με έκλειψη, τόσο χαμηλά στον ορίζοντα. Μάλλον θα είναι εντυπωσιακό. Θα το δούμε…
*Για να βρούμε την «ανάδυση»/ανατολή της πανσελήνου «μέσα από τη θάλασσα», εκτείνουμε το αριστερό μας χέρι στον βορρά (σαν να είναι δείκτης ρολογιού στις 12:00) και το δεξί χέρι με άνοιγμα λίγο μεγαλύτερο από ορθή γωνία (δείκτης ρολογιού στις 16:00). Από αυτή την κατεύθυνση (χέρι-δείκτης @ 16:00), θα δούμε την «ανατολή».
Αν δεν γνωρίζετε πού είναι ο βορράς σε σχέση με το μέρος που βρίσκεστε, δεν μπορώ να κάνω τίποτε από εδώ, ρωτήστε έναν βοσκό 😊 ή (κατεβάστε στο smartphone από το Google Play ένα οποιοδήποτε πρόγραμμα πυξίδας [Compass]). 
Χοντρικά, ο δείκτης μοιρών να είναι μεταξύ 350⁰ και 10⁰ ).
** ο πίνακας ισχύει για κάθε τέτοια περίοδο του Αυγούστου, με μικρή απόκλιση.
*** η φωτό είναι περσινή.
Καλή επιτυχία! [dPk 8/2017]

Ερατοσθένης: μέτρηση της περιμέτρου του πλανήτη με μια ράβδο και το μυαλό του...

Το 220 π.Χ., ο Ερατοσθένης είχε πρόσβαση στη γνώση του τότε γνωστού κόσμου, από τη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας.
Γνώση που αποτελούνταν από —τους περίπου— 700.000 παπύρους.
Ελάχιστοι διασώθηκαν μετά τους εμπρησμούς της βιβλιοθήκης. Εκείνος ο τεράστιος όγκος δεδομένων και παρατηρήσεων (γνώσης δηλαδή), δεν πέρασε στις επόμενες γενιές και χάθηκε για πάντα.
Ο Ερατοσθένης, με μια ράβδο, το μυαλό του και, ίσως μέρος από αυτή την γνώση, πραγματοποίησε με εξαιρετική ακρίβεια κάτι που οι άνθρωποι κατάφεραν πολλούς αιώνες μετά, με τον αστρολάβο.
Σήμερα, με μεθόδους δορυφορικής τηλεπισκόπησης και μετρήσεων ακριβείας, γνωρίζουμε ότι η περίμετρος είναι 40.075 Km, περνώντας από τον Ισημερινό και 40.007 περνώντας από τους πόλους. [dPk]

Με το μυαλό του και μια ράβδο...

=========================

ΘΕΣΗ ΗΛΙΟΥ (Χειμώνας - Καλοκαίρι)

Η θέση του ήλιου τον χειμώνα και τώρα (καλοκαίρι 2017). 
Δύο φωτογραφίες που τράβηξα από το ίδιο σημείο με διαφορά έξι μηνών, μετρώντας απόκλιση της τάξης των 45 μοιρών, με απλό τρόπο, συνδυαστικά: κιάλια με ενσωματωμένη πυξίδα και επιβεβαίωση της μέτρησης από το Google Earth.
Στις πόλεις, ο αέναος κύκλος του ήλιου δεν μας προξενεί πλέον καμία εντύπωση. Διαιωνίζεται απαρατήρητα, με το μάτι να έχει «συνηθίσει». 
Αν προσέξουμε λίγο καλύτερα και αποτυπώσουμε μια εικόνα του με αναφορά κάποια σταθερά σημάδια ή γεωγραφικά σημεία, θα παρατηρήσουμε το φως που αλλάζει από την ελλειπτική περιστροφή του άξονα της γης και την σταδιακή αλλαγή θέσεων.
Αυτό για παράδειγμα, θα βοηθούσε έναν καλλιτέχνη (ζωγράφο, γλύπτη κ.λπ.) στον τρόπο αποτύπωσης ή απόδοσης ενός καλλιτεχνήματος, ανάλογα με το πώς προσπίπτει το φως ανά εποχή. Αυτό βέβαια προϋποθέτει υπομονή και χρόνο, στοιχεία που μάλλον διαθέτουν. [dPk]

ΠΑΓΟΙ και ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ

Αν είχαμε εικόνα από 200 χρόνια πριν, τι θα βλέπαμε;
Δεν είναι μόνο το Albedo Effect ή η υπερθέρμανση. Είναι διάφοροι και πολλοί λόγοι. 
Συνολική εικόνα από δεδομένα μεταξύ 1984 – 2016 στην περιοχή που περικλείεται από τον Αρκτικό κύκλο:
Mε λευκό οι πάγοι που δεν έχουν λιώσει, τουλάχιστον για μια τετραετία. 
Mε γκρι, οι πάγοι που δημιουργούνται και λιώνουν σύμφωνα με την εποχή. 
Τα 2/3 της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας, από το 1880 μέχρι και σήμερα, καταγράφονται μεταξύ 1975 και 2016.
Από το 2009 και μετά, ο «τετραετής πάγος» συρρικνώνεται δραματικά.
Το «κλιματιστικό» της γης επειγόντως χρειάζεται μάστορα...

Ποιος θα προχωρήσει την ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ;

Αυτή τη στιγμή η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε αυτό το βάραθρο, περιμένοντας εκείνους που θα την περάσουν απέναντι… μήπως κάποιοι από αυτούς έγιναν στάχτη μαζί με τις ιδέες τους, στα κρεματόρια των ναζι; Μήπως θα γεννηθούν την επόμενη δεκαετία κάπου στον πλανήτη; 
Ας μην είμαστε τυφλοί τοπικιστές, εθνικιστές, κι ας μην πιστεύουμε καμία «δεδομένη αλήθεια». Γνώση και όχι μίσος. Αρκετά με τους ‘απανταχού ταλιμπαν’ οποιασδήποτε έκφανσης.

Περί Επιστήμης...

Δες για λίγο αυτή την εικόνα και σκέψου... (κλικ για μεγέθυνση) 

Γνωρίζουμε άραγε τι είναι αυτό που το λέμε ΕΠΙΣΤΗΜΗ; Μήπως εδώ στο Νότο έχουμε παρανοήσει αυτή την έννοια; Μήπως αντιλαμβανόμαστε με λαθεμένο τρόπο τον σκοπό τής θεωρίας και της επιστημονικής μεθοδολογίας, νομίζοντας ότι είμαστε επιστήμονες; 

Τι σχέση μπορεί να έχουν η ευρυμάθεια, ο πυρήνας της αληθινής γνώσης της ανθρωπότητας, η έρευνα στις πηγές, με κάποιον που λαμβάνει μια «πιστοποίηση», θεωρώντας τον εαυτό του επιστήμονα; Μήπως αυτός έχει διδαχτεί κάτι έτοιμο, τη διανόηση κάποιων άλλων; Ναι, έχει διδαχθεί μια «μέθοδο», μα αυτό δεν σημαίνει ότι είναι επιστήμονας. 

Μπορεί να έπρεπε να επιλέξει έναν δρόμο· ίσως να μη γνώριζε εξαρχής ότι θα τον οδηγούσε σε μια κατ' επίφαση επιστήμη. Δεν ήταν από εκείνους τους στέρεους δρόμους του πυρήνα της γνώσης, μιας γνώσης που έρχεται από πολύ παλιά... 

Οι Φυσικοί Φιλόσοφοι του Ύστερου Μεσαίωνα και της Αναγέννησης είχαν δώσει το στίγμα της αληθινής επιστήμης. Οι Κλασικοί, ευρυμαθείς επιστήμονες-φιλόσοφοι-μαθηματικοί-ερευνητές στην ελληνική Αρχαιότητα (και βέβαια οι Ατομικοί), είχαν δώσει τον αρχικό χρονισμό στη διανόηση. 

Στην πορεία των αιώνων, ο «αρχικός χρονισμός» αυτών των επιστημόνων υπέστη μεταπτώσεις, αλλοιώσεις, μέρη του εξαφανίστηκαν στους καμένους παπύρους της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης. Πολύτιμη γνώση χάθηκε οριστικά στα κατεστραμμένα χειρόγραφα του πάλαι ποτέ ένδοξου Βυζαντίου.

Το ανακύπτον ερώτημα θα μας βασανίζει: Η παρατήρηση γέννησε τη θεωρία ή μήπως η θεωρία την παρατήρηση; 

Ακούμε σήμερα κάποιον ''μανατζεροεπικοινωνιακοδηθενκάτι'' να λέει με σπουδαιοφανές ύφος, λες και είναι ο Rutherford στο Cavendish: «…κοίτα, αν θέλεις να έχεις την επιστημονική μου άποψη…» και αρχίζουν να τρίζουν τα κόκκαλα του Neils Bohr και του Henri Poincaré...

 Οι Επιστήμονες πηγαίνουν μπροστά την ανθρωπότητα. Υπάρχουν και στο πεδίο των «Πολιτικών Επιστημών» τέτοιοι άνθρωποι. Εντοπίζουμε αυτή την υψηλή διανόηση, στη Γαλλία της δεκαετίας του 1950, διανόηση ανθρώπων που έζησαν δύο φορές τον όλεθρο και τις στάχτες των δύο ευρωπαϊκών εμφυλίων.

Έβλεπαν κι εκείνοι πολύ μπροστά από την εποχή τους. Υπήρχαν και άλλοι, μοναχικές φωνές του απώτατου παρελθόντος, μα οι φωνές τους μόλις που ξεχώριζαν μέσα σε ένα πεδίο απανθρωπιάς και μωρίας… Αυτοί ξεχωρίζουν «εκεί στη στάθμη της ανθρωπότητας» όπως έλεγε ο σκώτος David Hume.

Ερευνητές ιστορικοί, γλωσσολόγοι και μελετητές της κουλτούρας των λαών, διερευνούν τις πηγές παρουσιάζοντας νέα στοιχεία (και όχι κολάζ κάποιας «έτοιμης» γνώσης) τα οποία ενισχύουν και εμπλουτίζουν την αντίληψή μας για τη θέαση του κόσμου*. Αυτοί οι άνθρωποι προάγουν τον πολιτισμό βάζοντας το δικό τους ξεχωριστό λιθαράκι στο οικοδόμημα της διανόησης. Ναι, είναι και αυτοί επιστήμονες.

*αυτή την αποκλειστικότητα «διεκδικούν» για μας και οι ιδεολογίες... [dPk]

ΥΓ1. Ένας Αιώνιος Επιστήμονας:

ο Αιώνιος Επιστήμων

ΥΓ2. Ένα άλλο Λαμπρό Μυαλό:

220 B.C.E.

ΥΓ3. Ένας Γίγαντας της Επιστήμης:

150 B.C.E.

ΥΓ4. Bonus:

ΥΓ5. Bonus:

ΥΓ6. Bonus:

ΥΓ7. Bonus:

====================================================================

ΧΡΩΜΑ και ΦΩΣ ΕΛΛΑΔΑΣ #1

Καλημέρα,
μέρες, νύχτες, ηλιοβασιλέματα και ανατολές, οι φυσικοί ήχοι και οι ευωδιές της φύσης από το σύνολο της ευρωπαϊκής ηπείρου, συγκεντρωμένα σε ένα μοναδικό ανάγλυφο, στον τόπο της διανόησης: ΕΛΛΑΔΑ! 
Οι περισσότεροι έχουμε μέσα μας αυτές τις εικόνες, ακόμη κι αν δεν έχουμε βρεθεί εκεί, με κάποιο τρόπο –όχι βέβαια μεταφυσικό- τις γνωρίζουμε. 
Κοιτάμε πάντα μπροστά· πίσω μόνο για λίγο, όσο πρέπει ώστε να ‘διορθώσουμε’ την πορεία μας…
Σας το αφιερώνω. [dPk]

ΕΝΑΕΡΙΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ και ΡΥΠΟΙ

Η εικόνα τα λέει όλα: Μια καθημερινή μέρα, με το ίδιο επαναλαμβανόμενο μοτίβο (κάθε μέρα) πάνω από την Ευρώπη. Κυκλοφορία πολιτικών αεροπλάνων. 
Οι γραμμές συμπύκνωσης (οι ουρές που όλοι μας παρατηρούμε συχνά) επιτείνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και ο όγκος των εκπομπών καυσαερίων λαμβάνει μη αναστρέψιμες διαστάσεις, τουλάχιστον για τις επόμενες δύο δεκαετίες. 
Το πρωτόκολλο του Κιότο δεν είναι σίγουρο ότι εφαρμόζεται για διεθνείς πτήσεις.
Αξιοσημείωτη η πυκνότητα κυκλοφορίας πάνω από τον «αναπτυγμένο» κόσμο και πάνω από την Αφρική.
Στις τελευταίες τρεις φωτογραφίες, ουρές συμπύκνωσης πάνω από δυτική και βόρεια Ισπανία που φτάνουν μέχρι και την Κυανή Ακτή. [dPk]

ΛΟΦΟΣ 133 & ΛΟΦΟΣ ΚΑΣΤΑ, ΑΜΦΙΠΟΛΗ

Η Ελλάδα ως ιστορικός και γεωγραφικός χώρος βρίσκεται παντού. Στο παραμικρό αρχείο της γνώσης.
Εδώ, η παλέτα της φύσης, δίπλα από την αρχαία ξύλινη γέφυρα του Στρυμόνα, που αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Θουκυδίδη στην περιγραφή της πορείας του Βρασίδα για την κατάληψή της το 424 π.Χ. 
Κατά τον αρχαιολόγο Λαζαρίδη, πρόκειται για τη γέφυρα στην οποία «παίχτηκε η τύχη της Αμφίπολης». 
Είχε μήκος 275 μ. και πλάτος 4 – 6 μ.
Πάσσαλοι από αρχαίο ξύλο, αλλά και μεταγενέστεροι, βγήκαν στην επιφάνεια το 1977 από τον πρωτοπόρο Λαζαρίδη. Σήμερα σώζονται περίπου εκατό. 
Ο γνωστός-άγνωστος ‘Harry Hacktivist’, είπε κάποτε: «πώς ορίζεις την πραγματικότητα; Αν θέτεις το ζήτημα γύρω από τι μπορείς να αισθανθείς, τι μπορείς να μυρίσεις να γευτείς και να δεις, τότε η πραγματικότητα είναι απλά ‘μεταφρασμένα’ ηλεκτρικά σήματα από τον εγκέφαλο». 
Δεν ακούγεται σωστό, είναι κιόλας. Αλλά μήπως είναι κάτι περισσότερο από αυτό;
Περιδιαβαίνοντας τόσα βουνά όλα αυτά τα χρόνια, κοιτώντας το ίδιο σημείο κάθε φορά από διαφορετικές μεριές ή υψώματα, αντιλαμβάνεσαι ολιστικά το χωρικό πεδίο.
Κατά την επίσκεψη στον τύμβο Καστά στην Αμφίπολη, η παρατήρηση από τον διπλανό -κατά πολύ ψηλότερο- λόφο αλλά και από τις όχθες του Στρυμόνα, βάζει σε σκέψεις τον προσεκτικό παρατηρητή. 
Αντιλαμβάνεται πολλά. Θα έλεγα, όχι μόνο με τα μάτια. 
Πρόκειται για τον λόφο 133, όπου βρισκόταν η Ακρόπολη της αρχαίας πόλης, Εννέα Οδοί (πολύ πριν την ύπαρξη της Αμφίπολης).
Όταν παρατήρησα από μακριά τους δύο λόφους, τον μεγάλο και τον μικρό, αναρωτήθηκα τι είναι εκείνο το εμφανές επίπεδο (είναι σαν παρατημένο γήπεδο. Εκεί στην κορυφή, το έδαφος δεν έχει την παραμικρή κλίση).
Αυτός ο μεγάλος λόφος «φωνάζει» από μακριά! Κάποιοι ισχυρίζονται ότι δεν ήταν εκεί η Ακρόπολη, αλλά κάτι μεγαλύτερο. Προς το παρόν, πολλοί ισχυρισμοί αποτελούν μόνον εικασίες.
Έχοντας την τύχη με το μέρος μου, βρήκα -χωρίς να ψάξω- τον κατάλληλο άνθρωπο. Μιλώ πάντα με ηλικιωμένους. Είναι η ζωντανή ιστορική πηγή ενός τόπου, κι ας είναι η ματιά τους υποκειμενική.
Ο άνθρωπος αυτός σκαρφαλώνει στις πλαγιές σαν δεκαπεντάχρονος. Δουλευτής της γης, ψημένος στο χωράφι από ήλιο και δουλειά (με έντονες ρυτίδες όχι τόσο από γήρας όσο από ηλιακή ακτινοβολία), εξηγεί τα πάντα με υπομονή. Με τη σοφία των χρόνων του, διευρύνει τη σκέψη του συνομιλητή. Τι μπορεί να συνέβαινε εκεί πέρα;
Θα σταθώ σε αυτό -από τα πολλά- που είπε: «Ερχόμουν από τα εφηβικά χρόνια με τον πατέρα· ήμαστε εδώ κάθε μέρα. Πολλή δουλειά […] πάντως για μένα είναι όλοι εκεί μέσα... ποια Βεργίνα; Εδώ ψηλά που στεκόμαστε, ήταν το νομισματοκοπείο και η Ακρόπολη. Κατά καιρούς, όπως όργωναν κάποιοι, έβγαιναν στην επιφάνεια γραμμένες μαρμάρινες πλάκες. Ασημένια νομίσματα και διάφορα… θα σου πω μετά για τα νομίσματα. Κανένα κανάλι δεν έδειξε τίποτε από αυτά». 
Δε γνωρίζω αν μιλούσε για επιτύμβιες στήλες ή κάτι άλλο. Το μέλλον θα δείξει αν επαληθευτούν τα λεγόμενα αυτού του ανθρώπου. Μεταφέρω, με την άδειά του, μέρος της συνομιλίας χωρίς δικό μου σχολιασμό.
Κοιτώντας στο βάθος, περιμετρικά από βορειοανατολικά προς νότια, διακρίνεις ένα μέρος από τη χάραξη της αρχαίας Εγνατίας Οδού (VIA EGNATIA), μεταξύ του λόφου Καστά και του λόφου 133 (δύο φωτογραφίες).
Συνεχίζει: «Άκρα του τάφου σιωπή... υπάρχουν άλλοι τρεις τάφοι και δεν τους ανοίγουν. Γιατί; Είναι κι ο Φίλιππος εδώ, δεν είναι στη Βεργίνα! Όλοι οι μακεδονικοί τάφοι είναι εδώ! Είναι όλοι στην ευθεία, κοίτα τη γραμμή (σ.σ. εννοεί τη νοητή) εκεί στο αμπέλι που είναι οι κολόνες…» […] «ο παππούς μού έλεγε: πάμε στον τάφο της Ρωξάνης» […] «Ρωμαίοι και Βυζαντινοί έχουν κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά…» […] ο Λαζαρίδης ήταν μεγάλος, ήξερε και μας έλεγε πολλά. Μας εξηγούσε για τους τύμβους και τα σημάδια της Εγνατίας η οποία έβγαινε στους Φιλίππους» […] «δώδεκα μακεδονικοί τάφοι σε γαλαρίες υπάρχουν εκεί απέναντι που δείχνω, εκεί στις πλαγιές. Τα περισσότερα ευρήματα τα έχουν στείλει στο μουσείο της Καβάλας. Άλλοι έχουν συληθεί και άλλοι έχουν ανοιχτεί από αρχαιολόγους. Εκεί στο μαντρί ήταν κοιμητήριο» […] «κάτι δεν κολλάει, κάποια συνεννόηση είχαν κάνει παλιά (σ.σ. ίσως να εννοεί το 1977 και τα ευρήματα στη Βεργίνα που επισκίασαν την ανασκαφή της Αμφίπολης), ξέρεις… λόγω του θέματος με τα Σκόπια», και συνεχίζει: «εδώ πολλοί δεν έχουν δουλέψει. Στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, λόγω των εχθροπραξιών, η περιοχή ήταν γεμάτη μολύβι· μετά τον πόλεμο, όλοι έψαχναν στα χωράφια για μολύβι, κι έτσι έβρισκαν νομίσματα. Πολλοί τα έφαγαν στο πιοτό. Οι περισσότεροι πεθάναν από το πιοτό».
Από τον λόφο 133, ο λόφος Καστά φαίνεται κάτω χαμηλά. Εδώ είναι λες και κάθεσαι σε θρόνο. Ατενίζεις τον Στρυμόνα που χάνεται στον ορίζοντα. Το νερό ρέει αργά, σχεδόν αθόρυβα. Ο ρους του έπαψε να είναι ο ίδιος μετά τον σεισμό του 597 μ.Χ.
Όπως πέφτει η νύχτα, αξίζει να σταθείς στον αρχαιολογικό χώρο της γέφυρας και να δεις τα χρώματα του ορίζοντα, σε σημεία που δεν υπάρχουν σημάδια τεχνικού πολιτισμού. 
Είναι μεγάλη η πιθανότητα να βλέπεις σχεδόν την ίδια εικόνα που έβλεπαν οι άνθρωποι εκείνης της εποχής. Η χωρική διαμόρφωση δεν πρέπει να έχει αλλάξει πολύ από τον 5ο αιώνα π.Χ., ιδίως δίπλα από το ποτάμι. Η φωτορύπανση δεν είναι έντονη, τουλάχιστον τοπικά.
Η απόλυτη ηρεμία και οι φυσικοί ήχοι είναι ένα εικονικό ταξίδι στο χρόνο· όχι μόνο «ηλεκτρικά σήματα» κατά τον Harry, «που μεταφράζονται σαν πραγματικότητα». 
Μιλάμε για κάτι βαθύτερο.
Στις τελευταίες τέσσερις φωτογραφίες ο Λέων της Αμφίπολης: όπως είναι σήμερα / δύο εικόνες από τα τέλη της δεκαετίας 1950 / και τέλος, η καλλιτεχνική απεικόνιση. 
Πιστεύεται ότι έτσι ήταν τοποθετημένος τον 4ο αι. π.Χ., στην κορυφή του μικρού λόφου, στοιχείο που σήμερα πολλοί αρχαιολόγοι αμφισβητούν.
[dPk]

ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ:

ΧΩΡΑ ΑΛΟΝΝΗΣΟΥ - Μια μικρή αληθινή ιστορία...

ΑΛΟΝΝΗΣΟΣ (ΧΩΡΑ) - Μια μικρή αληθινή ιστορία... (μετά τις φωτογραφίες)

«Ποτέ δεν πρέπει τα κλαδιά τις ρίζες να ξεχνούνε,
γιατί οι ρίζες, αν χαθούν και κείνα θα χαθούνε».
Ριζίτικο
Η πασχαλινή μου ευχή θα είναι η περιγραφή μιας μικρής ιστορίας, εκτιμώντας ότι θα πιάσει περισσότερο από οποιαδήποτε ευχή. Είναι διαφορετική από τη γραμμική εξέλιξη που έχουν ανάλογες ιστορίες. Δεν θ’ αλλάξει η καθημερινότητά μας, ούτε κι ο κόσμος. Αφορά όλους εμάς που σεβόμαστε την Ιστορία και την Παράδοση. 
Έχουν περάσει λίγες μέρες από την 6η Απριλίου. Έχουμε χρέος να θυμόμαστε τους ανθρώπους που χωρίς ιδιοτέλεια και καιροσκοπισμό έδωσαν τη ζωή τους. 
Πριν λίγο καιρό, πρέπει να ήταν Φεβρουάριος του 2017, νεοναζι από χώρες της Ευρώπης έκαναν πορεία στη Βουλγαρία, στη Σόφια. 
Να θυμηθούμε ότι 38.960 Έλληνες οδηγήθηκαν στα εκτελεστικά αποσπάσματα την περίοδο 1941-1945 (ακόμη και μετά την απελευθέρωση τον Οκτώβριο του ’44, έλληνες εκτελούνταν στους εναπομείναντες θύλακες των ναζι σε νησιά και Δυτ. Κρήτη μέχρι τον Μάιο του ’45, κατά δήλωση του Μανώλη Γλέζου). Έχουν καταγραφεί περιστατικά από 1170 χωριά, σχεδόν σε κάθε τόπο μας, σε όλη την επικράτεια. Ο νομός μας έχει πληρώσει βαρύ φόρο αίματος κατά την διάρκεια της κατοχής και με τα ολοκαυτώματα της Τσαριτσάνης και του Δομένικου. 
Χειμώνας 1999. Σ’ ένα ταξίδι στην Αλόννησο, μαθαίνω για την ιστορία της μικρής πλατείας, η οποία βρίσκεται εκεί όπως ανεβαίνεις τα στενά της Χώρας. Όσες φορές και αν βρέθηκα χειμώνα στο μέρος αυτό, σταματώ· αφουγκράζομαι και παρατηρώ τον χώρο…
Η πρώτη φωτογραφία αποτυπωμένη σε φιλμ, είναι από τότε. Οι υπόλοιπες είναι τραβηγμένες χειμώνα του 2017. Πρόκειται για μια ιστορία που πολλοί τη γνωρίζαμε με διαφορετικό τέλος από το αληθινό, εκείνο που περνάει από στόμα σε στόμα και λίγο παραλλάσσεται. Μια ιστορία που άκουσα για πρώτη φορά πριν από δεκαοκτώ χρόνια:
1944 ανήμερα του δεκαπενταύγουστου. Ξημέρωσε ήσυχα, η θάλασσα λάδι. Μυρωδιές θυμαριού και ρίγανης φτάνουν από τα δεμάτια που κρέμονται στις αυλές. Ο αυγουστιάτικος ήλιος δεν ζέστανε για καλά ακόμη την πέτρα, και οι τζίτζικες δεν έχουν αρχίσει τη μονότονη τρίλια τους, τον προγραμματισμένο από τη φύση, σκοπό τους. Τίποτε δεν προμηνύει αυτό που θα ακολουθήσει. 
Όλοι μένουν πάνω στη Χώρα. Μόνο δύο - τρία σπίτια υπάρχουν κάτω στο Πατητήρι, το λιμανάκι του νησιού. 
Σε λίγο, φτάνει ένα καΐκι με γερμανους στρατιώτες. Έχουν κρυμμένο τον οπλισμό τους και δεν φορούν στολές. 
Βγαίνουν γρήγορα και ανηφορίζουν από το παλιό καλντερίμι μέσα από τα περιβόλια. 
«Τράβηξαν ίσα πάν’ για το χωριό. Κανείς δε κατάλαβε τίποτας μέχρις που τσ’ είδαμι» έλεγε χαρακτηριστικά ο γεράκος, δεκαοχτώ χρόνια πριν. 
Καλούν τους κατοίκους να συγκεντρωθούν. Ακούγονται δέκα ονόματα. (Άλλοι λένε ότι τους έπιασαν στα σπίτια τους. Δεν γνωρίζω αν έχουν σημασία οι λεπτομέρειες· μπορεί για κάποιους να έχουν ιστορική αξία). Τέτοια γιορτινή ημέρα βρίσκονται όλοι στο χωριό. Η λίστα από κάπου είχε «δοθεί». 
Στήνουν και τους δέκα σε ημικυκλική διάταξη, στο σχήμα της μικρής πλατείας. 
Δεύτερος είναι ο Ξυδέας και τρίτος ο Βλάικος. Δεν ακούγεται ανάσα. Δεν κινείται τίποτε. Κι όμως, πριν λίγη ώρα οι δικοί τους ετοίμαζαν το λιτό γιορτινό τραπέζι.
Το μυδράλιο στήνεται μπροστά τους. Οι περισσότεροι κοιτούν αμίλητοι… κάποιες γυναίκες κλαίνε βουβά…. 
Ανά τρία άτομα τους δένουν με τα χέρια πίσω. Ένα δεύτερο μυδράλιο στήνεται (για κάθε ενδεχόμενο) σε άλλο σημείο πιο κάτω σ’ ένα μικρό άλσος, που κι αυτό υπάρχει σήμερα. 
Περνούν από μπροστά τους . Έναν – έναν τους ρωτούν για τυχόν συμμετοχή σε κάποια οργάνωση… τελευταίες στιγμές… ο Βλάικος βρίσκει τη δύναμη και ήρεμος τους εξηγεί ότι δεν είναι αυτός που ψάχνουν, τους λέει ότι η γυναίκα του είναι λεχώνα. Σαν σε κινηματογραφική ταινία, τον λύνουν και τον οδηγούν στην άκρη, απέναντι από το απόσπασμα, εκεί όπου βρίσκονται οι ηλικιωμένοι. Θα ψάξουν αργότερα για την αλήθεια των ισχυρισμών του. Αν όχι, θα τον εκτελέσουν κι αυτόν. 
Με το λύσιμο του Βλάικου, ο δεύτερος στη σειρά Ξυδέας, διαπιστώνει ότι το σχοινί που έσφιγγε τα χέρια του έχει χαλαρώσει. Κάποια στιγμή δημιουργείται φασαρία, ένας από το πλήθος κάτι φωνάζει· πάνω στην αναμπουμπούλα, ο μελλοθάνατος Ξυδέας κάνει κυριολεκτικά salto mortale! Βουτάει κάτω στην πλαγιά, κατρακυλάει προς την ελευθερία. Μόλις ανακτά ισορροπία, αρχίζει να τρέχει… αν θα πάρει την κατεύθυνση της ζωής ή της αιωνιότητας είναι ακόμη άγνωστο εκείνες τις στιγμές. 
Με τα χρόνια, η ιστορία για μας τους ξένους, φτάνει από στόμα σε στόμα ως «αυτός που έκανε βουτιά και γλύτωσε». 
Η αληθινή πραγματικότητα είναι συνήθως πιο σκληρή από την εικονική και την κινηματογραφική. 
Ναι, υπάρχει ένας άνθρωπος που γλύτωσε από εκείνη την εκτέλεση· μα δεν ήταν ο Ξυδέας που έκανε το σάλτο. Ήταν ο τρίτος στη σειρά, ο Βλάικος, με νεογέννητο παιδί πίσω του, μόλις πέντε ημερών. Το παιδί εκείνο, ο κύριος Παναγιώτης 73 ετών σήμερα, εξηγεί με κάθε λεπτομέρεια τον τρόπο που γλύτωσε ο πατέρας του. 
Περιμετρικά στον χαμηλό τοίχο, βλέπεις τα σημάδια από τις ριπές. Στη φωτογραφία του 1999 δεν είχε καλυφθεί ο τοίχος. Σήμερα μόνο δύο μεγάλες οπές φαίνονται καθαρά στις φωτογραφίες.
Πίσω ακριβώς βρίσκεται η πλαγιά που έκανε το σάλτο ο Αθανάσιος Ξυδέας. Έκανε μοιραίο λάθος «να πάει ευθεία και όχι να φύγει αριστερά στην πλαγιά» όπως λένε οι ντόπιοι. Το δεύτερο μυδράλιο –από το δασάκι πιο κάτω - τον γάζωσε. Όπως έτρεχε, μια από τις σφαίρες τον βρήκε στην καρδιά…
Αν βρεθείτε περαστικοί από το σημείο, σταθείτε για λίγο στη θέση που βρέθηκαν χωρίς να το θέλουν, εκείνοι οι άτυχοι αγωνιστές. Προσπαθήστε να νιώσετε τη διάθεση, ίσως τις τελευταίες τους σκέψεις, μόλις δυόμιση μήνες πριν από την απελευθέρωση της Ελλάδας. 
Αν πάτε καλοκαίρι, που είναι πιθανότερο, ίσως δείτε τουρίστες να κάθονται αμέριμνοι στη μικρή πλατεία απολαμβάνοντας παγωτά από το διπλανό κατάστημα. 
Με αφαιρετικό τρόπο «σβήστε» τις φωνές και τους ήχους και αισθανθείτε· σε μια γιορτινή μέρα με ήλιο, οι άνθρωποι έκαναν όνειρα… ξαφνικά, εμφανίστηκαν οι πρεσβευτές του μίσους —τους οποίους σήμερα κάποιοι ανιστόρητοι εξυμνούν— και τους έκοψαν το νήμα, που δεν πρόλαβαν να ξετυλίξουν, από το κουβάρι της ζωής. Θα γίνετε καλύτεροι άνθρωποι...

Οι εννέα ήρωες, όλοι σαν ένας, χωρίς προσδιορισμούς και διαχωριστικά, πολεμούσαν τον κατακτητή. Δεν έσκυψαν το κεφάλι. 
Μετά ακολούθησαν άλλα γεγονότα για τα οποία ακόμη και σήμερα αναδύονται ιστορικά στοιχεία και πληροφορίες. Οι ιστορίες, μικρές ή μεγάλες, δεν είναι πάντα όπως τις μαθαίνουμε (ή μαθαίναμε). ΑΘΑΝΑΤΟΙ!

Υ.Γ.1 - Στην τελευταία εικόνα, η ακτή κάτω στο Πατητήρι στα μέσα της δεκαετίας του ’60.
Υ.Γ.2 - Αν κάποιος έχει πιο ακριβή στοιχεία ή θέλει να κάνει διορθώσεις, ας γράψει ελεύθερα εδώ. Δεν πρόκειται για δημοσιογραφική έρευνα. Με μικρές αποκλίσεις, τα γεγονότα έτσι συνέβησαν.
[dPk]